နယူးဇီလန်က အခွန်နံပါတ် (IRD Number) ဆိုတာဘာလဲ? ဘယ်လိုမြန်မြန်လုပ်လို့ရလဲ? ဘာတွေလိုမလဲ?

နယူးဇီလန် (NZ) ရောက်ရောက်ခြင်း  ဖုန်း SIM ကဒ်ဝယ်၊ ဘဏ်အကောင့်ဖွင့်ပြီးတာနဲ့တတိယအဆင့် အနေနဲ့ လုပ်ရမှာကတော့ အခွန်နံပါတ် (IRD Number) ဖြစ်ပါတယ်။ IRD ဆိုတာကတော့ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန (Inland Revenue Department) ကိုအတိုခေါက်ခေါ်တာပါ။ ဒါပေမယ့်များသောအားဖြင့် အခွန်နံပါတ်ကို IRD လို့ပဲ အလွယ်တကူ ခေါ်ကြပါတယ်။ 

အခွန်နံပါတ် (IRD) က အချိန်တိုဖြစ်ဖြစ်၊ ရေရှည်အလုပ်ဖြစ်ဖြစ်၊ တရားဝင်အလုပ်တိုင်း ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ နယူးဇီလန်ရဲ့ အခွန်စနစ်က ကြိုကောက်စနစ်ဖြစ်တာမို့ လစာပေးတာနဲ့ အခွန်ကို နှုတ်ပြီးမှ ကျန်တဲ့ပမာဏပဲ ဝန်ထမ်းဆီကို ဝင်လာမှာပါ။ 

အခွန်နံပါတ် (IRD) ကို AA insurance မှာ လူကိုယ်တိုင် သွားဖွင့်လို့ရပင်မယ့် IRD စောင့်ရတာကြာပါတယ်။ အမြန်ဆုံးနည်းကတော့ IRD ကွန်ရက်နေရာ (Website) ‌ပေါ်မှာလုပ်တာပါ။ အခမဲ့ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ၂ ရက်အတွင်းရပါတယ်။ များသောအားဖြင့် နာရီပိုင်းဆိုရပါပြီ။

 အနည်းဆုံး လိုအပ်မှာတွေကတော့ - 

1. နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport)
2. ဗီဇာ (Visa)
3. NZ ဖုန်းနံပါတ်
4. NZ လိပ်စာ 
5. NZ ဘဏ်အထောက်အထား (ဘဏ်နံပါတ်ပေးလို့ရတယ်ဆိုရင်)

အထက်ပါအရာတွေရှိပြီဆိုရင် New arrival to New Zealand - IRD number application (ဒီကိုနှိပ်)ပါ။

• အောက်ကိုနည်းနည်းဆင်းလိုက်ပြီး နံပါတ် ၃ အဆင့်မှ "Apply for an IRD number" ကိုနှိပ်ပါ။
  
• ဘယ်လိုနည်းနဲ့ IRD လိုချင်လဲမေးရင် "email" နဲ့ယူတာကိုရွေးဖို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။ မေ့သွားရင် ပြန်ရှာရလွယ်အောင်လို့ပါ။ 
• Enrol for a myIR account - myIR အကောင့်ကို နောက်မှဖွင့်လည်းရပေမယ့် တခါတည်းဖွင့်ဖို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။ myIR ထဲမှာတော့ တရားဝင်လစာအားလုံး၊ အခွန်မှတ်တမ်း စတာတွေကို ရှာနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ နောင်တစ်ချိန် အလုပ်လုပ်တဲ့အထောက်အထားပေးဖို့လိုအပ်ရင် ဒီထဲက မှတ်တမ်းတွေကို ပေးနိုင်ပါတယ်။
• နေထိုင်ရာလိပ်စာ (Residential address) ကို NZ လိပ်စာထည့်ပါ။ 
• ဘဏ်နံပါတ်ရှိလားလို့ မေးပါလိမ့်မယ်၊ ဒီအဆင့်မလုပ်ရသေးရင် မထည့်လို့ရပါတယ်။ နောက်ဘဏ်နံပါတ် ဖွင့်ပြီးမှ ပြန်ထည့်ပါ။ မထည့်လို့ရှိရင်တော့ အခွန်ပြန်အမ်းတဲ့အခါ ဘဏ်ကိုလွဲပေးလို့မရပါ။အစိုးရနဲ့လျှောက်ထားတဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးတွေဆိုရင်လဲ ဘဏ်ထဲကိုမဝင်လာနိုင်ပါဘူး။
• အခြားနိုင်ငံရဲ့ အခွန်မှတ်ပုံတင်နံပါတ် (Tax Identification Number, TIN) ကို မေးပါလိမ့်မယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကဆိုရင်တော့ "အခွန်ထမ်း အမြဲတမ်းမှတ်ပုံတင်အမှတ် (Tin No)" ထည့်ပါ။ တစ်ခြားနိုင်ငံမှာ လဲအခွန်ဆောင်ဘူးတယ်ဆိုရင် ထိုနိုင်ငံက အခွန်မှတ်ပုံတင်နံပါတ် (TIN) ကိုထည့်ရေးပါ။

မေးထားတဲ့မေးခွန်းများကို တစ်ဆင့်ချင်းစီဖြေပြီးသွားပြီဆိုရင်တော့ အတည်ပြုနံပါတ် (Confirmation Number) ရပါလိမ့်မယ်။ ဒီနံပါတ်ကိုသိမ်းထားပြီး ၂ ရက်အတွင်းမရရင်တော့ ရုံးကို ဒီနံပါတ်ပြောပြီး ဖုန်းဆက်မေးလို့ရပါတယ်။ 

အကယ်၍ အခုလို IRD လျှောက်တဲ့အခါမှာ ဗီဇာပေါ်မှာပါတဲ့ နောက်ဆုံးဝင်ရမယ့်အချိန် (You must arrive in New Zealand before DD MMM YYYY) ကျော်သွားမှ Living in New Zealand and not a new arrival – IRD number application ကိုနိုပ်ပြီးသုံးရမှာပါ။

ဒီနည်းနဲ့လျှောက်ရင်တော့ AA insurance ကိုသွားကိုသွားရမှာမို့ တစ်ခါတည်းပဲသွားလျှောက်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ အချိန်အားဖြင့် ၂ ပတ်ဝန်းကျင်လောက်ကြာနိုင်ပါတယ်။

ဒီနေ့တော့ ဒီလောက်ပါပဲ။ မေးလိုတာများ၊ ဖြည့်စွက်ပေးလိုတာများရှိပါက အချိန်မရွေး ပြောလို့ရပါတယ် :)

မှ သွန်းသစ်သူ🌼