💔 အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု - အရင်းအမြစ်မှ ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်း (Domestic Violence) 🫂

💔 အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု - အရင်းအမြစ်မှ ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်း (Domestic Violence) 🫂

အခုတစ်လော မြန်မာနိုင်ငံမှာ အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု (Domestic Violence) သတင်းတွေ့မိတာ စိတ်မကောင်းဖြစ်မိပါတယ်။ ဒါဟာ ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ လူကြီးလူငယ်၊ ကျား/မ မရွေး မည်သူ့ကိုမဆို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ လူမှုပြဿနာ တစ်ခုပါ။

ကျမတတ်နိုင်သမျှ အကြမ်းဖက်မှုရဲ့ သဘောသဘာဝ၊ ကာကွယ်နည်း၊ ဖြေရှင်းနည်းနဲ့ ဘယ်သူတွေကူညီပေးနိုင်လဲ ဆိုတာတွေကို အကြမ်းဖက်ခံရသူအတွက်ရော၊ ကျူးလွန်သူအတွက်ပါ စုစည်းမျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။ 

---

📌 အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဆိုတာဘာလဲ?

အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဟာ ရုတ်တရက် အငြင်းပွားမှုတစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ဘဲ၊ တစ်ဖက်လူကို ထိန်းချုပ်ဖို့အတွက် အသုံးပြုတဲ့ ရေရှည် ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အပြုအမူမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ လူတစ်ဦးရဲ့ လုံခြုံမှုကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေပြီး အနာဂတ်မျိုးဆက်တွေအပေါ်မှာပါ ဆိုးကျိုးများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

အကြမ်းဖက်မှုပုံစံအမျိုးမျိုး - 

🔹ကိုယ်ထိလက်ရောက်အကြမ်းဖက်မှု - ရိုက်နှက်ခြင်း၊ တွန်းထိုးခြင်း၊ ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ကျောက်ခြင်း၊ ပိတ်လှောင်ခြင်း၊ ဒဏ်ရာရစေမယ့် အရာဝတ္ထုများ အသုံးပြုခြင်း။

🔹နှုတ်ဖြင့်အကြမ်းဖက်မှု - အမြဲတမ်း အရှက်ခွဲခြင်း၊ အော်ဟစ်ဆဲဆိုခြင်း၊ အသံတိတ် မထီမဲ့မြင် ဆက်ဆံခြင်း။

🔹ပစ္စည်းဖြင့်အကြမ်းဖက်မှု - အရာဝတ္ထုများကို ပစ်ပေါက်ခြင်း၊ ဖျက်ဆီးခြင်း၊ အပြုအမူအားဖြင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို တိုးပွားစေခြင်း။

🔹ထိန်းချုပ်မှုဖြင့် အကြမ်းဖက်မှု - ငွေကြေးကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားသွားလာမှုကို ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးကို ဖြတ်တောက်ခြင်း။ 

---

🌱 ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း

အကြမ်းဖက်မှု သံသရာထဲ မကျရောက်ဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ ဆက်ဆံရေးအစကတည်းက သတိထားစောင့်ကြည့်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

🔹ပဋိပက္ခများ ကိုင်တွယ်ပုံကို ကြည့်ပါ။

ပြဿနာတစ်ခု ကြုံလာရင် စိတ်ရှည်ရှည်နဲ့ ဆွေးနွေးဖြေရှင်းတတ်လား၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်မထိန်းနိုင်ဘဲ အကြမ်းဖက်တတ်လားဆိုတာ (ဥပမာ- ကားမောင်းတဲ့အခါ၊ ခရီးသွားတဲ့အခါ၊ သဘောထားမတိုက်ဆိုင်တဲ့အခါ) သတိထားပါ။

🔹စိတ်ခံစားမှု ထုတ်ဖော်ပုံကို လေ့လာပါ။

စိတ်ပျက်နေချိန်မှာ အရာဝတ္ထုတွေကို ပစ်ပေါက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် လက်ပါတာမျိုး လုပ်မလား၊ ဒါမှမဟုတ် စကားနဲ့ ဆက်သွယ်ဖို့ ကြိုးစားလားဆိုတာ လေ့လာပါ။ 

🔹ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေတစ်ခုရှိပါ။

အိမ်ထောင်မပြုခင်ဖြစ်စေ၊ ပြုပြီးဖြစ်စေ ကိုယ်ပိုင်အလုပ်အကိုင် ဒါမှမဟုတ် ဝင်ငွေရှိအောင် ကြိုးစားပါ။ ဒါက အရေးပေါ်အခြေအနေမှာ လွတ်မြောက်ဖို့  ရွေးချယ်စရာတွေ ပိုရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေရှိခြင်းဟာ အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု ကာကွယ်ဖို့တစ်ခုတည်းအတွက်မဟုတ်ပဲ မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုပိုရှိလာတာ၊ အိမ်သားတွေ ရုတ်တရက် ကျန်းမာရေးမကောင်းဖြစ်လာရင် အခြားဝင်ငွေရှိတဲ့အတွက် စိတ်ဖိဆီးမှု လျော့နည်းစေတာ စတဲ့ကောင်းကြိုးတွေလဲ ရှိပါတယ်။

---

🚨အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်ပွားတဲ့အခါ အကြမ်းဖက်ခံရသူတွေဘယ်လိုလုပ်မလဲ?

အကြောက်တရား သို့မဟုတ် အရှက်တရားကြောင့် ကျူးလွန်ခံရသူအများစုဟာ ဖြစ်ရပ်များကို ဖုံးကွယ်ထားတတ်ပေမယ့် "တိတ်ဆိတ်နေခြင်းဟာ အန္တရာယ်ကို ဆက်လက်တည်မြဲစေပြီး ပိုမိုဆိုးရွားနိုင်တယ်" ဆိုတာကို အမြဲသတိရပါ။

🔹လုံခြုံတဲ့ နေရာကို ချက်ချင်းရှာပါ။

အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ကိုယ်ကိုယ်တိုင်နဲ့ ကလေးတွေအတွက် လုံခြုံတဲ့ နေရာတစ်ခုကို ချက်ချင်း ရှာဖွေပါ။

🔹ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပါ။

"ငါမတော်တဆ ပြုတ်ကျပြီးဖြစ်တာ" လိုမျိုး အကြောင်းပြချက်တွေနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုကို ဖုံးကွယ်မထားပါနဲ့။ 

🔹မှတ်တမ်းတင်ထားပါ။

အချိန်နဲ့ နေရာ အပါအဝင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာတွေကို ဓာတ်ပုံ၊ ဗီဒီရိုရိုက်ထားပါ။ ယုံကြည်ရတဲ့ သူငယ်ချင်း ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဝင်ကိုလည်း ပြောပြပါ။ ဒါတွေဟာ အရေးကြီးတဲ့ အထောက်အထားတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

ℹ️အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဟာ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးတွေမှာသာမက အမျိုးသားတွေမှာပါ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ - ကမ္ဘာကျော်မင်းသား ဂျွန်နီဒပ် (Johnny Depp) ဟာလည်း အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုခံရတဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ရဲရင့်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောခဲ့သူပါ။

---

👥ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က အကြမ်းဖက်ကျူးလွန်သူဆိုရင် ဘာလုပ်နိုင်မလဲ?

စိတ်ခံစားမှု အပြောင်းအလဲမြန်သူ (သို့မဟုတ်) စိတ်မြန်လက်မြန်ဖြစ်တတ်သူ တစ်ဦးဖြစ်တယ်ဆိုရင်၊ အကြမ်းဖက်မှု မဖြစ်စေဖို့ ဒီအချက်တွေကို ကြိုးစားလုပ်ပါလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

🔹ခဏထွက်သွားပါ။

စိတ်ဓာတ်အရမ်းကျနေပြီ၊ ဒေါသထွက်လာပြီလို့ ခံစားလာရရင်၊ အဲဒီနေရာကနေ ခဏလောက်ထွက်ခွာပြီး မိနစ် ၂၀ လောက်အထိ အေးအေးဆေးဆေး အနားယူပါ။ စိတ်ငြိမ်သွားမှသာ ပြန်လာပါ။

🔹ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတိပေးပါ။

"ငါ စိတ်ကို အေးအေးထားဖို့ လိုတယ်" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြောဆိုဖို့ လေ့ကျင့်ယူပါ။

🔹ကျွမ်းကျင်အကူအညီယူပါ။

မိမိကိုယ်ကိုယ် မကြာခဏ မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ လွတ်ထွက်သွားတတ်ရင်၊ ကျွမ်းကျင်သူများ (သို့မဟုတ်) အဖွဲ့အစည်းများရဲ့ အကူအညီကို ယူပါ။ ဒါဟာ ရှက်စရာကောင်းတာ မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။

---

🚫 အကြမ်းဖက်မှုခံရသူများကို လုံးဝမပြစ်တင်ပါနဲ့

လူအများစုဟာ အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဖြစ်ပွားရခြင်းကို အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုခံရသူများက ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား "ဒေါသထွက်စေသောစကား" ပြောဆိုခြင်း သို့မဟုတ် "အမှား" တစ်ခုခု ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဟု ယုံကြည်ကာ အပြစ်တင်တတ်ကြပါသည်။ ထိုအယူအဆက လုံးဝမှားယွင်းပါတယ်။

အကြမ်းဖက်မှုအတွက် တာဝန်မှာ ကျူးလွန်သူတွင်သာ အပြည့်အဝရှိပါတယ်။

💔 အကြမ်းဖက်မှုခံရသူများကို အပြစ်ပုံချခြင်း၏ ဆိုးကျိုးများ

🔹ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများက အမှန်ကိုမမြင်နိုင်ပဲ ဆက်လက်အကြမ်းဖက်ခြင်း။

🔹အကြမ်းဖက်မှုခံရသူတို့အား အရှက်ရစေခြင်းနှင့် ကာကွယ်မှုရယူရန် တွန့်ဆုတ်စေခြင်း။

🔹အကြမ်းဖက်မှုသံသရာကို ပိုမိုတည်တံ့စေခြင်း၊ 

စသည့် ဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

✅ အသိထဲက အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု ကြုံနေတယ်ဆိုရင် ပံ့ပိုးကူညီပြီး "ဒါ နင့်အပြစ်မဟုတ်ဘူး" (It's not your fault) လို့ သူတို့ကို ပြောပေးပါ။

---

🚫 အကြမ်းဖက်မှုကို သည်းခံခြင်း လုံးဝမပြုရ

အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဆိုသည်မှာ လုံးဝသည်းခံခြင်း မပြုနိုင်သောကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆက်ဆံရေး ပြဿနာများသည် ဖြေရှင်းရန် ခက်ခဲနိုင်သော်လည်း၊ အကြမ်းဖက်မှုဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ မဖြေရှင်းသင့်ပါ။

ပို၍ပင် အရေးကြီးသည်မှာ-

🔹အကြမ်းဖက်မှုသည် ကလေးများ၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအပေါ် အမှတ်အသားကြီးစွာ ဒါဏ်ရာရစေခြင်း။

🔹ကလေးတွေအား ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရာတွင် အကြမ်းဖက်မှုကို အသုံးပြုတတ်ရန် သင်ယူစေခြင်း။

🔹 "အကြမ်းဖက်ခြင်းသည် အချစ်" ဟူ၍ပင် လွဲမှားစွာ ယုံကြည်သွားစေခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

ဒီဆိုးရွားသော သံသရာ (Vicious Cycle) ကို အဆုံးသတ်နိုင်ရန်အတွက် ကျမတို့ မျိုးဆက်မှစပြီး ရဲရင့်စွာ ပြောဆိုဖို့ သည်းခံခြင်း လုံးဝမပြုဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။

---

❤️ အကြမ်းဖက်မှုပြဿနာကို အရင်းမြစ်ကနေဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲ?

ပြင်းထန်တဲ့ စကားလုံးတွေ ရှောင်ရှားပြီး၊ လေးစားမှုနဲ့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် အမေရိကန် စိတ်ပညာရှင် ဒေါက်တာ မာရှယ်လ် ရိုဆန်ဘာ့ဂ် (Dr. Marshall Rosenberg) က အဆိုပြုခဲ့တဲ့ အကြမ်းမဖက်ပြောဆိုနည်း (Nonviolent Communication - NVC) အဆင့် (၄) ဆင့်ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

1️⃣လေ့လာခြင်း (Observation)

အကဲဖြတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) စွပ်စွဲပြောဆိုခြင်းမပါဘဲ၊ မြင်တွေ့ရတဲ့ အချက်အလက်တွေကိုပဲ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ဖော်ပြပါ။

❌"မင်းက အမြဲတမ်း ပိုက်ဆံဖြုန်းနေတာပဲ။"

✅"ဒီလထဲမှာ ဖုန်းဘေလ်အတွက် ငွေ ၅ သောင်း သုံးခဲ့တာကို တွေ့ရတယ်။" (တစ်ကယ်ဖြစ်ပျက်တဲ့ အချက်အလက်ကိုသာ ပြောပါ)

2️⃣ခံစားချက်ဖော်ပြခြင်း (Feelings)

ဝေဖန်ခြင်း၊ အပြစ်တင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ စိတ်ခံစားမှုကို ရိုးသားစွာ ဖော်ပြပါ။

❌"ဘာလို့ ငါ့ကို စိတ်ရှုပ်အောင်လုပ်နေတာလဲ။"

✅"အဲဒါကြောင့် ငါ စိုးရိမ်ပူပန်မိတယ်။" (မိမိစိတ်ခံစားချက်ကိုသာ ပြောပါ)

3️⃣လိုအပ်ချက်ပြောဆိုခြင်း (Needs)

ထိုခံစားချက်နောက်ကွယ်က အရေးကြီးသော လိုအပ်ချက် (သို့မဟုတ်) တန်ဖိုး အကြောင်းကို ပြောဆိုပါ။

❌"မင်း အမှားလုပ်တာကို ဝန်ခံရမယ်။"

✅"ငါတို့ အိမ်ထောင်ရေးမှာ ဘဏ္ဍာရေး လုံခြုံမှု ရှိဖို့ လိုအပ်တယ်။" (တန်ဖိုးကို ဖော်ပြပါ)

4️⃣တောင်းဆိုခြင်း (Request)

အပြုသဘောဆောင်ပြီး ရှေ့သို့ ခြေလှမ်းနိုင်မယ့် သင်မျှော်လင့်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို တိတိကျကျ တောင်းဆိုပါ။

❌"ဒီငွေတွေပြန်မရရင် ငါတို့ ပြတ်မယ်။"

✅"နောက်တစ်ခါ ငွေမသုံးစွဲခင် အတူတူ ဆွေးနွေးပေးနိုင်မလား။" (တိကျတဲ့ အပြုအမူကို တောင်းဆိုပါ)

👉 စိတ်ခံစားမှု အရမ်းပြင်းထန်နေချိန်မှာ အရင်ဆုံး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အေးဆေးငြိမ်သက်အောင် အနားယူပါ။ အကြမ်းမဖက်ပြောဆိုနည်းကို နောက်မှအသုံးပြုပါ။

---

🌍 အကူအညီရယူရန် ဆက်သွယ်ရန် နေရာများ

အကြမ်းဖက်ခံစားရသူအတွက်နဲ့၊ ကျူးလွန်သူအတွက်ပါ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အကူအညီပေးနိုင်သည့် အဖွဲ့အစည်းအချို့ကို စုစည်းဖော်ပြလိုက်ပါသည်။

 

1. @နားထောင်ပေးမယ်နော် (https://www.facebook.com/allears.w/)

> ဖုန်း: 09 777 206 035 / 09 889 570 586

2. @UNFPA Myanmar (https://www.facebook.com/unfpammr/)

> (လုံခြုံရေးအဆောင်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ/လူမှုဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့များ ပေးသည်)

3. မြန်မာ့အမျိုးသမီးသမဂ္ဂ (Burmese Women’s Union) (https://www.facebook.com/burmesewomensunion)

4. Women’s Development Division (လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန)

> ဖုန်း: 067-404666 / 067-40477 (၂၄ နာရီ)

⚠️ သတိပေးချက်

> ဖုန်းဆက်သည့်အခါ အကြမ်းဖက်သူ မသိစေရန် လုံခြုံရေးကို အမြဲ ဦးစားပေးပါ။

👉 အခြားနိုင်ငံမှာဆိုရင်တော့ ၎င်းနိုင်ငံရဲ့ ဆက်သွယ်ရမယ့်ဖုန်းကို Google, Gemini သို့မဟုတ် ChatGPT မှာမေးကြည့်နိုင်ပါတယ်။

---

👉 အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဆိုတာ "မိသားစုအတွေးရေးကိစ္စ" မျှသာမဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လုံခြုံရေးပြဿနာ ဖြစ်ပါသည်။ ဒီပြဿနာကို ကျမတို့အနီးနားမှာ တစ်ယောက်ယောက်က တိတ်တဆိတ် ခံရပ်နေတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီစာကို မျှဝေပေးခြင်းဖြင့် လိုအပ်နေတဲ့ တစ်စုံတစ်ဦးကို ကူညီပေးနိုင်ပါစေလို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

မှ သွန်းသစ်သူ🌼

#အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဖြေရှင်းနည်း #NVC #NonviolentCommunication #အကြမ်းမဖက်ပြောဆိုနည်း #စိတ်ကျန်းမာရေး